Ở một số địa phương phong trào xây dựng trung tâm thương mại (TTTM) đã để xảy ra lãng phí khi không phục vụ mục đích buôn bán, kinh doanh của người dân. Thậm chí, mục đích xây dựng TTTM bị biến tướng thành kinh doanh nhà ở.

Dựng nhà trong… chợ

Nằm ở vị trí vàng ngay trên Quốc lộ 1A, thuộc hành lang kinh kế Nam Ninh (Trung Quốc) – Lạng Sơn – Hà Nội – Hải Phòng và sát với chợ Vôi (thị trấn Vôi, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang), TTTM thị trấn Vôi được kỳ vọng trở thành trung tâm giao thương lớn trong vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc.

Thế nhưng, hiện điểm nhấn lớn nhất của dự án có tổng vốn đầu tư 160 tỷ đồng lại là mô hình xây dựng “kiốt kinh doanh kiêm nhà ở”. Khu kiốt nằm liền kề bao quanh các mặt tiền của chợ trung tâm, cụ thể khoảng 34 kiốt được thiết kế 1 tầng rưỡi, diện tích sử dụng khoảng 20m2 và 116 kiốt được thiết kế 2 tầng rưỡi, diện tích sử dụng khoảng 60 – 80 m2.



Những dự án chợ biến tướng năm 2020 2
Chợ Quảng Thạch (Quảng Xương, Thanh Hóa) bị bỏ hoang từ năm 2009 đến nay

Trong vai người đang có nhu cầu tìm kiốt hàng kinh doanh, chúng tôi được nhân viên Phạm Quang H– Công ty CP Tập đoàn HDB Việt Nam, chủ đầu tư dự án giới thiệu chi tiết về chức năng đặc biệt của 4 khu kiốt được thiết kế 2,5 tầng. Có khoảng 116 kiốt loại này với diện tích 60 – 80m2/kiốt, và điểm khác biệt của các kiốt này là người sử dụng có thể dùng tầng 1 để kinh doanh, còn lại để ở. Toàn bộ thiết kế bên trong chú trọng đến tính hoàn thiện như một căn nhà.

Vấn đề sở hữu, H cho hay: “Ở đây chỉ có hóa đơn, hợp đồng mua bán kiốt, gian hàng bán hàng có thời hạn 50 năm chứ không có sổ đỏ. Người mua đóng một lần hoặc chia theo từng đợt tương ứng với tiến độ dự án. Nếu đóng ngay 100% khách hàng sẽ được chiết khấu 15% giá trị hợp đồng”. Phạm Quang H cho biết thêm, số lượng kiốt kèm nhà ở còn lại không nhiều.

Với mục tiêu đầu tư, dự án phục vụ mục đích duy nhất là kinh doanh, hoạt động TTTM. Nhưng khi xây dựng, Công ty CP Tập đoàn HDB đã nghĩ ra sáng kiến giới thiệu đến khách hàng sản phẩm “hai trong một” với hình thức tuyến phố thương mại để bán kiốt kèm nhà ở. Những người quan tâm đến dự án này dường như chỉ quan tâm đến việc sở hữu một nơi để ở, chứ không phải phục vụ mục đích buôn bán thương mại như chức năng của một TTTM. Đến nay, sau gần 3 năm triển khai dự án, chỉ có lác đác vài chủ nhân đến sử dụng sản phẩm của dự án này.

Cấp sổ hồng cho kiốt, hẹn 5 lần 7 lượt

Một TTTM khác được đầu tư xây dựng tương tự mô hình kể trên ở thị trấn Lim (tỉnh Bắc Ninh) sau khi đi vào hoạt động đã nhanh chóng rơi vào cảnh “vườn không, nhà trống”. TTTM chợ Lim được khai trương năm 2010 được hứa hẹn sẽ trở thành chợ đầu mối lớn nhất Việt Nam nhưng lại có đầy đủ tính chất của một khu dân cư, các dãy nhà đều được đặt tên phố, tên đường.

Ông Phạm Tân Văn – Giám đốc Công ty TMDV Chợ Lim cho biết: “Toàn bộ các sản phẩm của TTTM đã bán hết. Nếu muốn mua, tôi sẽ giới thiệu với những chủ nhân kiốt muốn bán với mức giá dao động từ 700 – 900 triệu đồng/kiốt”. Ông Văn cũng hứa hẹn, trong tương lai Công ty sẽ cố gắng làm sổ hồng cho những kiốt có thiết kế đặc biệt này.

Theo tìm hiểu của phóng viên, có nhiều loại kiốt, loại 2,5 tầng, loại 3,5 tầng, tùy vào nhu cầu sử dụng cũng như kinh doanh mà khách hàng lựa chọn. Mỗi kiốt dạng này bán ra chỉ có hợp đồng mua bán và hóa đơn xuất một lần. Khi chúng tôi thắc mắc, nay mai chính quyền không cho ở trong kiốt, đến thu hồi thì sao? Ông Văn khẳng định chắc nịch: “Không thể có chuyện đó vì đây là những kiốt có nét đặc thù riêng và quyết định là thuộc về Ban quản lý TTTM cũng chính là công ty!”.


Ế ẩm và thay đổi hình hài

Cuộc đua “lên đời” chợ thành TTTM đã để lại nhiều bài học ế ẩm hoặc buộc phải thay đổi mục đích sử dụng để duy trì hoạt động của chợ truyền thống trong hình hài mới. Cách trung tâm Hà Nội khoảng 20km, TTTM Baza tại Đình Bảng, Từ Sơn, Bắc Ninh từng được coi là trung tâm mua bán lớn và hiện đại bậc nhất ở Bắc Ninh. Hiện chỉ có một số hộ kinh doanh mở cửa buôn bán, trái ngược với cảnh tấp nập ở chợ vải Ninh Hiệp cách đó không xa.


Ở Hà Nội, TTTM chợ Dừa thay thế cho chợ Ô Chợ Dừa trước đây được biết đến bởi tên một quán karaoke hơn là hoạt động của TTTM. TTTM Cửa Nam cũng phai nhạt dần hoạt động buôn bán truyền thống, chuyển sang hoạt động chính là cho thuê văn phòng.


Tác giả bài viết Các chính sách quản lý Những dự án chợ biến tướng
Thái Hữu Hà BDS Nha Trang: 0913703757

Gọi Ngay